Amyenda sa EPIRA

Isa sa mga tatalakaying panukalang batas sa pagpapatuloy ng sesyon ng Kamara ngayong Enero ay ang pagbabago sa Electric Power Industry Reform Act (EPIRA). Nakasalang na sa second reading sa Mababang Kapulungan ang amyenda sa EPIRA bago magbakasyon ang Kamara noong Disyembre 2007.

Isinusulong ng panukalang amyenda na gawing 40% na lang ang dapat na maisapribado sa halip na 70% ng kapasidad ng mga generation plants ng Napocor at ng mga independent power producers (IPPs) bilang rekisito para sa open access and retail competition. Ayon sa Chairman ng Committee on Energy ng Mababang Kapulungan na si Rep. Mickey Arroyo, nilalayon daw ng pagbabagong ito sa EPIRA na mapababa ang presyo ng kuryente sa pamamagitan ng pagkakaroon ng kumpetisyon sa merkado ng kuryente.

Ang 70% pribatisasyon ng mga planta at kontrata ng IPPs na lamang ang natitirang rekisito para sa open access at retail competition. Ang ibang mga rekisito tulad ng pagtitilad-tilad ng bayarin sa kuryente (unbundling of rates), pagtanggal sa cross-subsidy, at pagtatag ng wholesale electricity spot market (WESM) ay naipatupad na.

Nagkakaisa ang mga mambabatas at mga konsyumer ng elektrisidad sa kagustuhang bumaba ang presyo ng kuryente. Halos beynte porsyento kasi ng kinikita ng isang ordinaryong pamilya ay napupunta lang sa pagbabayad sa kuryente. Samantalang ang kalakhan ng kinikita ng mga maliliit na negosyo ay ipinambabayad lamang sa kuryente.

Subalit sa panukalang amyenda, kahit na maging ganap na ang implementasyon ng open access at retail competition, malabo pa ring mangyari ang pangarap na bumaba ang presyo ng kuryente dahil sa iba pang mga konsiderasyon na dapat ding binibigyang atensyon ng Kongreso na siyang nagpasa ng EPIRA. Pangunahin na rito ang hindi pagkakaroon ng totoong kompetisyon.
Kontrolado lang ng iilan ang generation sector na siyang nagpoprodyus ng kuryente. Ito ay ang Napocor, at mga independent power producers (IPPs) sa ilalim ng Power Sector Assets and Liabilities Management Corp. Ang pangatlong may malaki nang pag-aari sa generation sector ay ang mga Lopezes laluna’t sila na ang nagmamay-ari ng 60% ng PNOC-EDC. Sumusunod naman ang Aboitiz na patuloy ngayong namimili ng mga ibinebentang planta ng Napocor.

Ang presyo sa generation sector ay hindi na kontrolado ng Energy Regulatory Commission sapagkat ito’y deregulated na. Pinapayagan ng EPIRA na hanggang 90% ng supply sa kuryente ng mga distribution utility tulad ng Meralco at mga electric cooperatives ay nakatali na sa mga kontrata sa generation companies. Kaya, sa sinasabing kumpetisyon, kung ito’y inaasahang magmumula sa ibinebentang kuryente sa (WESM) o ang sinasabing merkado ng kuryente, kakaunti na lang ang pwedeng bilhin dito at hindi ganoon kalaki upang makapagpababa sa presyo ng kuryenteng ibebenta sa ibang mga konsyumer tulad ng residential customers at ilang maliliit na negosyo na hindi kayang bumili ng direkta mula sa WESM. Ang maaaring magbenepisyo agad sa open access ay ang mga may buwanang average na peak demand na 1 megawatt (MW). Ito ay ang mga malalaking negosyo o kumpanya na hindi naman, direktang naibabawas sa presyo ng kanilang produkto ang anumang matitipid nila sa pagbili ng kuryente mula sa WESM.

Hindi ang tingi-tinging amyenda na ginagawa ng Kongreso ngayon ang kailangan natin upang masolusyunan ang probolemang mataas na presyo ng kuryente. Dapat rebisahing mabuti ang batas at tingnang maigi rin ang tunay na kalagayan ng industriya ng kuryente at maging ang kapasidad ng mga konsyumer sa pagbabayad. Dapat ding isama ang mga konsyumer sa proseso ng pagrebisa ng EPIRA o pagtatakda ng bagong batas sa industriya ng kuryente upang sumalamin din ito sa tunay na interes ng mga konsyumer. Tandaang hindi lang mga negosyante o mga kumpanya ng kuryente ang stakeholders sa industriya ng kuryente. Lahat tayo ay apektado kaya dapat na kasama tayo sa anumang mga pagdedesisyon ukol dito.