Bantayan ang pagtaas ng singil sa tubig!

Samantalang marami pa ring mga kabahayan sa Metro Manila ang wala pang koneksyon sa tubig mula sa Maynilad o Manila Water, ang presyo ng tubig ay patuloy namang tumataas. Marahil, pagdating ng araw na mahatiran na sila ng tubig nitong mga kumpanya ay baka hindi na rin nila masyadong makayanan ang pagbabayad dito dahil sa mahal na ng singil sa tubig.

Ngayong 2007 pa lang, umaabot na ang singil sa tubig sa halos P33 kada metro kubiko para sa mga lugar ng Maynilad. Samantala, P20.68 kada metro kubiko naman ang singil ng Manila Water Company, Inc.

Noong isinapribado ang Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) sampung taon na ang nakakaraan, P2.32 kada metro kubiko lang ang idineklarang singil ng Manila Water at P4.96 kada metro kubiko naman ang sa Maynilad. Nasa 565 porsyento hanggang halos 800 porsyento na ang itinaas ng tubig makalipas ang isang dekada. Ginawa nang negosyo ng mga pribadong kumpanyang Manila Water at Maynilad ang paghahatid ng tubig na dapat sana’y isang serbisyo – abot kaya ng mamamayan laluna ng mga mahihirap dahil mahalaga ito para mabuhay.

Patuloy pa ang pagtaas ng presyo ng tubig na de-metro. Sa susunod na taon magiging P25.68 na ang singil ng Manila Water. Sa Maynilad naman, bagamat sinasabing may posibleng pagbaba ng singil ng P1.30 kada metro kubiko sanhi ng paglakas ng piso kontra dolyar, ay naghahanda na rin ng petisyon para sa pagtaas ng singil sa tubig sa pamamagitan ng rate rebasing.

Ayon sa MWSS, magsusumite na ng aplikasyon sa 2008 ang Maynilad para sa pagtaas ng singil nito sa tubig, matapos ngayong buwan ang mga itinakdang obligasyon ng Korte sa pinansyal na rehabilitasyon ng Maynilad. Bahagi ng rehabilitasyon ay maisaayos ang programa nito sa mga pinagkakagastusan o pagbayad sa mga pinagkakautangan. Kailangang daw matugunan muna ang isyung ito bago maaaring makapag-apply para sa rate rebasing o pagbabago ng singil sa tubig ang Maynilad. Sa 2009 na ipapatupad ang anumang maaprubahang bagong singil.

Hindi pa man nagsasalita ang Maynilad, nangunguna na ang MWSS sa pagsabing magtataas na ng singil ang Maynilad sa rate rebasing. Ibig lang ipakahulugan na ang rate rebasing ay pagtataas ng singil sa tubig. Hindi pa tinawag na lang rate increase. Kelan nga ba, bumaba ang singil ng mga kumpanyang ito sa kanilang mga nakaraang rate rebasing? Palagi na lang, pagtaas sa singil ang resulta nito na pinapayagan naman ng MWSS.

Sa kaso naman ng Maynilad, kilala ito sa madalas na paghingi ng pagtaas ng singil sa tubig makalipas ang isang taon napunta dito ang paghatid ng tubig sa west zone o kanlurang bahagi ng Metro Manila (sakop nito ang may walong siyudad at tatlong munisipalidad) ganundin ang isang siyudad at limang munisipalidad ng Cavite. Subalit, sa kabila ng halos taun-taong paghingi ng pagtaas sa singil, ay palugi pa rin ang operasyon nito. Isang klarong kaso ng hindi maayos na pagpapatakbo sa kumpanya. Kaya nga noong 2002, nag-apply ang Maynilad para sa pinansyal na rehabilitasyon. Nalugi na kasi ang isang partner sa kumpanya, ang Benpres na pag-aari ng kilalang Lopezes, at ang parte nito sa pag-aari sa Maynilad ay ibinigay na sa gobyerno.

Ngayong nakakabawi na uli ang Maynilad sa ilalim ng bagong pamunuan ng DMCI-Metro Pacific consortium, siguradong sa ating mga kumukunsumo naman ng tubig ito babawi sa mga nagastos sa rehabilitasyon. Dapat nating bantayan ito sa mga darating na araw.

(Published in Tanod, 29 December 2007)