Mag-imbak na ng tubig ngayong pasko at bagong taon

Dagdag pa sa mga magtataasang halaga ng mga pangangailangan natin ay ang tubig. Simula Enero 1, 2008, ang mga nasa silangang bahagi ng Metro Manila na nasasakop ng Manila Water Corporation Inc. (Manila Water) ay magbabayad ng dagdag na P5 kada metro kubiko (P5/cubic meter) ng tubig. Kasama sa mga lugar na ito ang ilang bahagi ng Quezon City, Makati, Taguig, Pateros, Marikina, Pasig, San Juan, Mandaluyong, at timog-silangang bahagi ng Maynila, at ang probinsya ng Rizal.

Katorse pesos (P14) kada metro kubiko ang hininging pagtaas ng Manila Water sa singil nito sa tubig sa 2008. Upang hindi maging mabigat daw ang dagdag na singil, ang inaprubahan ng Regulatory Office ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) ay P5 muna, pagkatapos ay magtataas uli sa natitirang apat na taon hanggang taong 2012. Pero sa suma tutal, ayon pa rin ito sa hininging halaga ng itataas na P14/cu.m. pagdating ng 2012.

Ang pagtaas ay dahil sa rate-rebasing na ginawa ng Manila Water para sa 2008-2012. Ayon sa rate-rebasing nito, magtataas ang singil nito diumano dahil sa mga inaasahang gastos na P187-bilyong para sa capital investment at operational expenditure program ng Manila Water sa loob ng susunod na 15 taon. Ang mga nakikitang malaking investment ay para sa gastos para sa bagong pagkukunan ng tubig (new water sources), environment and watershed management, at disaster preparedness.

Susunod na ring magtataas ang Maynilad Water Services, Inc. dahil naghahanda na rin ito ng petisyon para sa rate rebasing.

Ang rate-rebasing ay isang paraan ng pagtakda ng singil sa tubig ayon sa Concession Agreement ng Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS) at Manila Water at Maynilad na pinirmahan noong 1997. Pinapayagan sa paraang ito ang pagtakda ng kompanya ng mga target para sa pagpapabuti o improvement daw sa serbisyo nito, ganundin ang tantyang gastusin sa kapital at pang-operasyon. Batay dito, ay itatakda na ang magiging singil sa tubig para sa limang taon. Nababago ang presyo o singil sa tubig upang ma-rekober ng kumpanya ang mga dating hindi nabawi ganundin ang mga hinaharap na gastusin.

Ang masakit dito sa rate-rebasing, kokolektahin na sa mga konsyumer ang iniisip o tantya pa lang na mga gagastusin ng kumpanya ng tubig. Ibig sabihin, wala pa ang mga proyekto, pinagbabayad na tayo. Wala rin tayong kasiguruhan kung matutuloy nga ito.

Ayon sa grupong Freedom from Debt Coalition. Kwestiyonable ang batayan ng pagtaas sa singil sa tubig. Isa na rito ay ang pagsama sa kompyutasyon ng non-existent project o proyektong hindi pa nangyayari tulad ng Laiban Dam na pagkukunan daw ng tubig sa lumalaking pangangailangan sa tubig sa Metro Manila at iba pang lugar tulad ng Rizal. Malakas ang oposisyon sa proyektong ito na sa pagitang muli ng gobyerno natin at China. May masama na tayong karanasan sa ZTE National Broadband Network project na ipapatupad dapat sa ilalim ng kasunduan ng gobyerno natin sa China. Mabuti na lang at hindi na natuloy ang kasunduang ito.

Marami pang mga kwestyon sa kung papaano nakuha rin ng Manila Water maging ng MWSS Regulatory Office ang halaga ng dapat na itaas sa presyo ng tubig. Nagkaroon nga ba ng ebalwasyon sa naging performance ng Manila Water sa nakaraang limang taon? Nagawa ba nito ang mga sinabi nitong proyekto? Paano ang naging serbisyo nito, nagampanan ba ito ayon sa mga targets nya?

Habang inaalam natin ang kasagutan sa mga katanungang ito mula sa MWSS-RO, mabuti pang mag-ipon-ipon na tayo ng tubig upang hindi masyadong mataas ang gastusin natin sa Enero. Siguradong simot na naman ang ating mga bulsa sa panahong iyan.

(Published in Tanod, December 24, 2007)