Pribatisasyon ng gobyerno, para kanino?

Agresibo ang gobyerno ngayon sa programang pribatisasyon upang makalikom diumano ng dagdag na pera pantustos sa mga gastusin nito. Malaking pinatutunguhan ng pondo ng gobyerno ay para lamang sa utang nito na umaabot na sa P3.8 trilyon. Sa laki ng utang, pinakamalaking alokasyon sa kinikita maging ng kabuuang pondo ng gobyerno ay pambayad lamang dito.

Sa P1.28 trilyong panukalang badyet ng national government para sa 2008, halos 25 porsyento ay magiging pambayad sa interes sa utang. Kaya’t kaunti na lang ang natitira sa iba pang mga mahahalagang gastusin na dapat sana’y makapagpabuti sa buhay ng mga Pinoy.

Hindi raw sapat ang kinikita ng gobyerno mula sa buwis kaya’t kailangan nitong magdadag na pagkukunan ng pondo. Ang dagliang solusyon nito ay pribatisasyon ng ari-arian o kaya’y pampublikong serbisyo. Hindi lang mabawasan daw ang gastusin ng gobyerno para pantustos sa operasyon ng mga ahensyang naghahatid ng pampublikong serbisyo, may makukuha pa raw na dagdag na pondo mula sa pribatisasyon ng mga ari-arian at pampublikong ahensya/korporasyon.

Mas kikita nga ba ang gobyerno sa pribatisasyon? Hindi kaya inililipat lang nito ang kita mula sa publiko tungo sa pribadong kumpanya o pamilya na siyang makakabili sa ari-arian o kontrata upang patakbuhin ang operasyon sa isang pampublikong serbisyo?

Sa ating naging karanasan sa pribatisasyon ngayon, karamihan ng na-isapribado ay mga kumikitang ari-arian at korporasyon ng gobyerno tulad ng Petron. Gustong kumita ng gobyerno, pero may problema yata sa istratehiya nito. Sinabi nga ni Senadora Miriam Santiago noong Huwebes sa ginawang pagdinig ng Joint Congressional Power Commission na ang dapat isapribado ay ang mga non-performing assets o hindi kumikitang ari-arian ng gobyerno.

Kamakailan lang ay isinapribado ng gobyerno ang isang kumikita nitong korporasyon. Animnapung porsyento (60%) ng pagmamay-ari ng gobyerno sa Energy Development Corporation (EDC), isang korporasyon sa ilalim ng Philippine National Oil Company (PNOC). Tulad ng Petron, kumikitang kumpanya ito. Tinatayang kikita ng P7 bilyon ang EDC ngayong taon. Kapalit ng ibinayad na P58 bilyon para sa 60 porsyentong pagmamay-aari sa EDC, siguradong tiba-tiba ang nakabiling Red Vulcan Holdings Corporation, na pag-aari ng isang consortium na pinangungunahan ng kumpanya ng Lopez na First Generation Holdings.

Panandaliang ganansya lang ang makukuha ng gobyerno sa pribatisasyong ito kapalit ng habambuhay na kawalan o kabawasan sa pagkakakitaan.

Isa pang kumikitang korporasyon na nasimulan na ang proseso sa pagsasapribado ay ang National Transmission Corporation (Transco). Kumikita ito kada taon ng P15 bilyon. Ang grupong Monte Oro Grid Resources Corp. at State Grid Corporation of China ang nanalo sa bidding para sa 25 taong kontrata para patakbuhin at pangasiwaan ang Transco. Ilang maiimpluwensyang pamilyang na-ugnay dito ang posibleng kumita ng malaki. Sinasabi ng ilang mga kampo ito raw ay sina Enrique Razon, direktor at may-ari ng mayamang International Container Services Terminal Inc. (ICTSI), at maging ang kapatid diumano ni Pangulong Arroyo na si Buboy Macapagal. Tila maging si Jose Ibazeta, presidente ng Power Sector Assets and Liabilities Management Corporation (PSALM) na siyang nagsagawa ng bidding para sa pribatisasyon ng Transco, ay kikita rin yata dito dahil isinasabit siya sa kanyang pagkakaroon ng kaugnayan kay Razon na isang sa mga nagmamay-ari sa Monte Oro Grid Resources. Sinabi ni Ibazeta sa JCPC hearing na malapit nyang kaibigan si Razon, isa rin syang Direktor at tagapagmay-ari sa ICTSI kasama si Razon.

Hahayaan na lang ba nating pakawalan ang mga yamang ito na posibleng magpabuti sa ekonomiya at buhay nating mga Pinoy? Nasa atin rin ang kasagutan dyan. Nasa atin kung makikialam tayo o mananahimik na lang.

(published in Tanod, December 16 & 17, 2007)