Krisis o Oportunidad

Nagmistulang promotion ng posibleng negosyo sa sektor sa enerhiya ang itsura ng tatlong araw na pre-Energy Summit nitong nakaraang Enero 29-31, 2008 sa SMX Convention Center sa SM Mall of Asia. Sa titulo pa lang ng Energy Summit na “Crisis or Opportunity” na nakasulat sa bariles ng langis na may nakakabit na price tag na $100, mapapaisip na ang dadalo doon kung ano ba ang pokus o nais abutin ng Summit.

Punong-puno ng mga tao ang Function Room na pinagdausan ng Energy Summit. Umabot diumano sa 900 hanggang halos 1,500 ang dumalo sa tatlong araw na pulong. Mukhang mas marami ang naimbitahan ng mga organizers nitong summit na tutugon sa usapin ng oportunidad sa pagtaas ng presyo ng langis. Nandoon ang mga kinatawan ng Asian Development Bank, USAID, JICA, mga kumpanya ng langis, kuryente, bio-energy, biofuels, electric cooperatives, at iba’t ibang ahensya ng pamahalaan sa sektor ng enerhiya.

Sa dami ng mga nagsipuntahang pribadong sektor, maaaring maituturing na tagumpay nga ang gobyerno sa unang tatlong araw ng Energy Summit. Subalit, ano ba talaga ang gustong sagutin ng Energy Summit?

Konti ang mga consumer groups, non-government organizations, at people’s organization na nagmula sa hanay ng nakararaming mga Pilipinong higit na apektado ng patuloy na pagtaas ng presyo ng langis at kuryente na nandoon sa Summit kung ikukumpara sa bilang ng mga nasa business sektor na nandoon.

Nandoon ang iba’t ibang mga transport groups at mga non-government organizations (NGOs) pero iilan lang talaga ang nakatanggap ng imbitasyon mula sa Department of Energy na siyang nag-organisa ng summit.

Hindi tuloy posibleng maaasahan na ang mga suhestiyon ng kakaunting mga konsyumer na nandoon ay posibleng mabigyang pansin sa mismong Summit na gaganapin sa Pebrero 5. Katunayan nito, sa unang araw pa lang ay paulit-ulit na ang ilang mga grupo ng sektor ng transportasyon at manggagawa sa pagrekomendang dapat tanggalin ang value added tax (VAT) sa langis upang hindi masyadong mabigat ang epekto ng mataas na presyo ng krudo sa pandaigdigang pamilihan sa mga konsyumer sa bansa. Subalit, sa recap o summary ng mga napag-usapan ng unang araw na ibinahagi sa simula ng pangalawang araw ng pulong ay “nakaligtaan” diumanong isama ang rekomendasyong ito.

Kapansin-pansin ding sa workshop tungkol sa pagbaba ng presyo ng kuryente, walang tagapagsalita mula sa grupo ng konsyumer na kabilang sa panel of reactors. Marami pang mga workshops na ang gaganda ng mga topics pero maliit ang lugar upang mapagkasya ang mga participants. Sayang tuloy ang mga workshops upang mapag-usapan pa nang husto ang iba’t ibang mga isyu o katanungan kaugnay sa usaping tinatalakay sa mga workshops. Pagkatapos magsalita ng mga resource persons ay kaunti na lang ang panahon para sa sharing o iba pang mga katanungan mula sa participants ng workshop.

Maririnig sa tabi-tabi o kaya sa break time ng tatlong araw na pulong ang mga maliliit na mga pulong pa. Ito ay ang mga pag-uusap ng iba’t ibang grupo tungkol sa negosyo o economic partnership. Ano nga ba ang resulta ng Summit? Maganda rin sanang malaman kung anu-ano at ilang “deals” ang nabuo pagkatapos ng tatlong araw na pagpupulong. Alin dito ang sumagot sa krisis, alin ang magbebenepisyo ang nakararaming Pilipino, at anu-anong mga oportunidad ang napagkasunduan?