Pagtaas ng singil sa kuryente ng Meralco, hindi transparent

Ngayong Marso ay tataas na naman ng halos 20-sentimo kada kilowatthour ang singil sa kuryente. Nangangahulugan ito ng halos P50 hanggang P70 na dagdag sa bayarin sa kuryente para sa mga kumukunsumo ng 250 hanggang 300 kilowatthour sa isang buwan.

Hindi transparent at dahil dito’y kwestyonable ang pagtaas ng Meralco sa singil nito sa kuryente.

Una, nagiging halos piping tagatanggap na lamang tayo ng anunsyo ng mga pagtaas sa singil sa kuryente, partikular sa singil para sa generation. Ito’y dahil awtomatikong ina-adjust ang singil dito kada buwan bunsod ng sinusunod na mekanismong automatic generation rate adjustment (AGRA). Wala nang public hearing o kaya’y konsultasyon pang nagaganap dahil sa sistemang ito. Kaya, madalas sira ang ating mga budget kasi kahit anong tipid o kaya’y kahit katulad pa rin nang nakaraang buwan ang kunsumo sa kuryente, tataas pa rin ang magiging bayarin dito kung ang singil sa generation charge ay tumaas. Tandaang dahil sa VAT sa kuryente, hindi lang ang generation charge sa ating electric bill ang nagbabago. May dagdag pa, dahil may VAT na ipinapataw sa generation charge. Dapat baguhin na ang sistemang ito. Ang anumang pagbabago sa singil sa kuryente ay dapat na idinadaan sa konsultasyon sa mga kumukunsumo nito.

Pangalawa, hindi kapani-paniwalang hindi nakikinabang ang Meralco na kontrolado ng Lopezes sa mga pagtaas sa singil na ito sa generation charge. Maaaring ang Meralco mismo ay hindi nga nakikinabang. Pero ang mga Lopezes na siya na marahil ngayon ang majority owner sa kumpanyang ito ay tiyak na kumikita rito dahil sa kanilang generation companies rin nanggagaling ang malaking porsyento ng binibiling kuryente ng Meralco. Dapat ipagbawal na sa batas ang pagkakaroon ng cross-ownership o pagkakaroon ng pag-aari sa higit sa isang sektor sa industriya ng kuryente upang maiwasan ang kolusyon o manipulasyon sa presyo. Ibig sabihin, kapag nasa distribusyon na ng kuryente, hindi na dapat nagmamay-ari ang isang investor, kumpanya, o indibidwal sa generation company, sa supply, ganun din siyempre sa transmission company. Dapat sa isang sektor lang ng industriya siya ng kuryente magnenegosyo. Kung walang interes ang Meralco sa generation company na pinagkukunan nito ng kuryente, mas Malaya dapat itong nakakapamili ng mapapagkukunan ng kuryente sa mababang halaga.

Pangatlo, sinasabing ang pagtaas ng singil ng WESM – mula P3.40/kwh naging halos P6/kwh – ang sanhi daw ng pagtaas ng singil ng Meralco sa generation charge. Kung 10 porsyento lang ang kinukuha ng Meralco sa WESM, bakit nagawa pa ring ma- impluwensyahan ng presyo ng WESM ang pagtaas sa kabuuang generation charge na sinisingil ng Meralco? Kaugnay ng usapin sa cross-ownership, kung sana’y sinserong namimili sana ng mapagkukunan sa mas mababang halaga ng kuryente ang Meralco, kahit na tumaas ang singil sa WESM, hindi ito gaanong mararamdaman sa pinal na singil ng Meralco. Bukod dito, dapat yatang itigil na muna marahil ang operasyon ng WESM hangga’t hindi nareresolba ang isyu ng price manipulation noong 2006. Halos doble rin ng presyo ng sinundang buwan ang itinaas ng presyo ng kuryente sa WESM ng sumunod na buwan noong panahon iyon. Paano nakasisiguro ang mga mamamayan na wala na ngang nangyayaring price manipulation ngayon?

Transparency ang kailangan natin sa mga transaksyong apektado ang publiko. Gaya ng ZTE-NBN deal na taxpayers ang magdudusa kung matutuloy ang proyektong ito, ang mga pagbabago sa singil sa kuryente ay nangangailangan din ng transparency sa pag-aapruba dito dahil publiko rin ang magbabayad nito.